با افزایش فعالیت‌های تجاری در فصل‌های خرید، الگوهای پیچیده‌ای از کلاهبرداری در فروشگاه‌های آنلاین مشاهده می‌شود که از تکنیک‌های مهندسی اجتماعی (Social Engineering) و محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی (AI-generated content) برای فریب کاربران بهره می‌برند.
استفاده از فشار روانی و فوریت کاذب
بسیاری از فروشگاه‌های جعلی از ابزارهای ایجاد فوریت (Urgency Cues) استفاده می‌کنند تا خریدار را بدون فکر کردن به خرید وادارد. این ابزارها شامل موارد زیر هستند:
- تایمرهای معکوس (Countdown timers) که پس از اتمام، دوباره از نو شروع می‌شوند.
- هشدار‌های کاذب مربوط به کاهش موجودی کالا (Low-stock warnings).
- نمایش تعداد سفارش‌های ثبت شده در ساعات اخیر که اغلب به صورت دستی وارد شده‌اند.
نقش هوش مصنوعی در تولید محتوای جعلی
استفاده از تصاویر تولید شده توسط هوش مصنوعی (AI-generated images) برای نمایش محصولات، یکی از روش‌های رایج برای پوشاندن عدم وجود کالای واقعی است. این تصاویر اغلب فاقد جزئیات دقیق هستند و ممکن است دارای واترمارک‌های (Watermarks) مشخصی باشند. علاوه بر این، سیستم‌های بازبینی (Review systems) در این سایت‌ها اغلب فاقد اعتبار هستند؛ به طوری که امتیازها و نظرات کاربران به صورت دستی در قالب قالب‌های (Templates) آماده سایت وارد می‌شوند و هیچ ارتباطی با خریدهای واقعی ندارند.
ناهماهنگی‌های فنی و ساختاری
بررسی ساختاری این فروشگاه‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از آن‌ها از قالب‌های (Templates) یکسان استفاده می‌کنند و اثر انگشت دیجیتال (Digital fingerprint) آن‌ها نشان‌دهنده کپی‌برداری از یکدیگر است. همچنین، ناهماهنگی در مشخصات فنی محصول (Technical specifications) یک نشانه جدی است. برای مثال، ادعای کارکرد یک دستگاه بدون نیاز به اتصال شبکه، در حالی که همزمان ادعای اتصال به سرویس‌های استریم موسیقی را دارد، از نظر فنی غیرممکن است.
راهکارهای پیشگیری و شناسایی
برای کاهش ریسک در معاملات آنلاین، رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:
- بررسی اصالت تصاویر: استفاده از جستجوی معکوس تصویر (Reverse-image search) برای اطمینان از واقعی بودن عکس محصول.
- تحلیل ادعاهای فنی: بررسی اینکه آیا قابلیت‌های ادعا شده با واقعیت‌های تکنولوژیک همخوانی دارند یا خیر.
- بررسی اطلاعات کسب‌وکار: فروشگاه‌های معتبر معمولاً آدرس فیزیکی، شماره تلفن و اطلاعات ثبت شرکت را ارائه می‌دهند.
- استفاده از روش‌های پرداخت امن: استفاده از کارت‌های اعتباری یا سرویس‌هایی که قابلیت بازگشت وجه (Buyer protection) دارند.
