ناتو (NATO) اخیراً دستورالعملی را برای شرکت‌کنندگان در کنفرانس دفاعی پیشرو خود در ترکیه صادر و سپس به سرعت پس گرفت. در این دستورالعمل، به شرکت‌کنندگان توصیه شده بود که برای جابه‌جایی در شهر از اپلیکیشن تاکسی روسی Yandex Go استفاده کنند؛ اقدامی که باعث نگرانی‌های جدی در مورد افشای موقعیت مکانی و تردد پرسنل حساس دفاعی در اختیار سرویس‌های اطلاعاتی روسیه شد.
ریسک‌های امنیتی و دسترسی FSB
این کنفرانس که با حضور بیش از ۲۰۰۰ شرکت‌کننده از دولت‌های عضو ناتو، صنایع دفاعی و مراکز دانشگاهی برگزار می‌شود، هدف حساسیت‌های امنیتی بالایی است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که استفاده از Yandex Go به دلیل مالکیت روسی این شرکت، ریسک‌های جدی به همراه دارد. طبق قوانین روسیه، سرویس امنیت فدرال (FSB) دسترسی شبانه‌روزی و مستقیم به داده‌های تاکسی‌های آنلاین دارد.
این موضوع باعث می‌شود که هرگونه جابه‌جایی، محل اقامت و الگوهای رفتاری تامین‌کنندگان دفاعی و کارکنان ناتو مستقیماً در دسترس عامل‌های تهدید قرار گیرد. اگرچه ناتو اعلام کرد که این توصیه یک «سهو» (Oversight) بوده و در کمتر از چند ساعت اصلاح شده است، اما این اتفاق نشان‌دهنده یک شکاف امنیتی در مدیریت لجستیک رویدادهای حساس است.
سوابق نظارتی و حریم خصوصی
چالش‌های امنیتی Yandex Go تنها به این مورد محدود نمی‌شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که این شرکت داده‌های کاربران خارجی خود را در سرورهای داخل روسیه ذخیره می‌کند و تفکیکی بین سفرهای داخلی و بین‌المللی قائل نمی‌شود، که این امر نظارت FSB بر کاربران غیرروسی را تسهیل می‌کند.
- اقدامات اروپا: کشورهایی مانند استونی و لتونی پیش از این مجوز فعالیت Yandex را به دلیل خطرات امنیت ملی لغو کرده‌اند.
- جریمه‌های نظارتی: رگولاتورهای هلند اخیراً شرکت MLU (پشتوانه Yandex Go در هلند) را به دلیل انتقال داده‌های کاربران نروژی و فنلاندی به روسیه بدون تدابیر حفاظتی کافی، به مبلغ ۱۰۰ میلیون یورو جریمه کردند.
در نهایت، این تحلیل تأکید دارد که در شرایط فعلی تنش‌های ژئوپلیتیک در اروپا، هرگونه اتکا به ابزارهای دیجیتال تحت کنترل کشورهای متخاصم، می‌تواند منجر به پیامدهای امنیتی جبران‌ناپذیری برای زیرساخت‌های حیاتی و پرسنل استراتژیک شود.
