گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در گزارش اخیر خود تحت عنوان «ریسک‌های گیمینگ و شرط‌بندی»، تحلیلی سیستماتیک از مخاطرات مرتبط با پولشویی (Money Laundering)، تأمین مالی تروریسم و تأمین مالی گسترش تسلیحات در حوزه‌های کازینوها، شرط‌بندی‌های ورزشی و بازی‌های آنلاین ارائه کرده است.
تغییر پارادایم در شناسایی ریسک
نکته کلیدی این گزارش این است که تمامی فعالیت‌های گیمینگ و شرط‌بندی لزوماً «پرمخاطره» نیستند، بلکه تمرکز باید بر روی همگرایی عملیات آنلاین، فعالیت‌های فرامرزی و روش‌های پرداخت متنوع باشد. برای ارائه‌دهندگان خدمات دارایی‌های مجازی (VASPs) و صرافی‌ها، تراکنش‌های مربوط به این اکوسیستم نباید صرفاً به عنوان یک «تراکنش شرط‌بندی» دیده شوند، بلکه باید در چارچوب جریان کلی وجوه و روابط مالی تحلیل شوند.
الگوهای مشکوک جریان وجوه (In, Through, and Out)
در مدل سنتی پولشویی، وجوه وارد پلتفرم شده، مبلغ اندکی در فعالیت‌های شرط‌بندی هزینه می‌شود و سپس به شکل دیگری برداشت می‌گردد. FATF نشانه‌های خطر (Red Flags) جدیدی را شناسایی کرده است که با اهداف تجاری مشروع سازگار نیستند، از جمله:
- واریز مبالغ کلان و برداشت سریع آن‌ها بدون فعالیت یا با فعالیت بسیار اندک در بازی/شرط‌بندی.
- تجمیع مبالغ کوچک از منابع مختلف در یک حساب پیش از برداشت نهایی.
- انتقال سریع وجوه به حساب‌ها یا ذینفعان مختلف.
- استفاده از روش‌های پرداخت متعدد یا تأمین مالی توسط شخص ثالثی که رابطه‌اش با صاحب حساب نامشخص است.
تأثیر بر اکوسیستم دارایی‌های مجازی (Virtual Assets)
صنعت گیمینگ به شدت با ابزارهای انتقال ارزش از جمله کارت‌های بانکی، پرداخت‌های موبایلی و به‌ویژه دارایی‌های مجازی گره خورده است. دارایی‌های مجازی به دلیل پشتیبانی از انتقال‌های سریع، ناشناس و فرامرزی، می‌توانند ریسک‌های موجود در پلتفرم‌های شرط‌بندی را به صرافی‌ها و مؤسسات پرداخت منتقل کنند.
رویکرد تحلیل زنجیره‌ای (On-Chain Analysis)
برای مدیریت صحیح این ریسک‌ها، FATF تأکید می‌کند که یک «نشانگر ریسک» (Risk Indicator) به تنهایی برای اثبات پولشویی کافی نیست. تحلیلگران باید از یک رویکرد جامع استفاده کنند:
مشتری کیست → وجوه از کجا آمده‌اند → با چه نهادهایی تعامل داشته‌اند → وجوه از چه آدرس‌هایی عبور کرده‌اند → آیا رفتارهای غیرعادی مستمر وجود دارد → آیا تراکنش فعلی با تاریخچه فعالیت‌ها سازگار است؟
مدیریت مستمر ریسک و ابزارهای نظارتی
مؤسسات باید از غربالگری (Screening) تک‌مرحله‌ای به سمت مدیریت مستمر ریسک حرکت کنند. این فرآیند شامل مراحل زیر است:
- شناسایی: استفاده از ابزارهای تحلیل On-chain برای شناسایی نهادهای ریسک‌دار.
- تحقیق: بررسی منابع وجوه و طرف‌های مقابل تراکنش (Counterparties).
- اقدام: اجرای بررسی‌های دقیق‌تر (EDD) یا اعمال محدودیت‌ها در صورت تأیید شواهد.
- پایش: نظارت بر تجمع غیرعادی وجوه و الگوهای توزیع سریع دارایی‌ها.
