داده‌های جدید نشان می‌دهد که یک‌سوم از سازمان‌هایی که از سیستم‌های فناوری عملیاتی (OT) یا سیستم‌های کنترل صنعتی (ICS) استفاده می‌کنند، طی سال گذشته میلادی حداقل یک حادثه سایبری را تجربه کرده‌اند.
رشد چشمگیر تعداد و شدت حوادث
تحلیل‌های صورت گرفته بر روی پاسخ‌های نزدیک به ۷۰۰ متخصص IT و امنیت، نشان‌دهنده بزرگ‌ترین جهش سالانه در تعداد حوادث است؛ به‌طوری که نرخ وقوع حوادث از ۲۲٪ در سال گذشته به ۳۴٪ در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است.
علاوه بر تعداد، شدت اثرات این حوادث نیز افزایش یافته است. سهم سازمان‌هایی که اعلام کرده‌اند حوادث سایبری بر ایمنی (Safety) محیط‌های صنعتی تأثیر گذاشته، از ۸٪ به ۱۳٪ رسیده و نرخ سرقت مالکیت معنوی (IP Theft) به‌طور قابل‌توجهی از ۶٪ به ۳۱٪ جهش کرده است.
برجسته‌ترین بردارهای حمله
در سال جاری، دو مورد از رایج‌ترین انواع حوادث گزارش شده عبارتند از:
- سرقت هویت و اعتبارنامه‌های مشترک بین IT و OT: ۳۱٪
- باج‌افزار (Ransomware): ۳۱٪
چالش‌های دید (Visibility) و بودجه
کمبود دید جامع نسبت به سیستم‌ها یکی از عوامل اصلی افزایش حوادث و شدت اثرات آن‌ها ارزیابی می‌شود. تنها ۱۳٪ از سازمان‌ها مدعی هستند که دید کامل (Full Visibility) در تمامی مراحل زنجیره کشتار (Cyber Kill Chain) در محیط‌های IT/OT دارند. در این میان، محدودیت‌های بودجه‌ای با ۴۳٪ آرا، رایج‌ترین مانع برای بهبود قابلیت‌های شناسایی (Detection) ذکر شده است.
تاثیر بر تداوم عملیات و ریسک زنجیره تأمین
شناسایی زودهنگام حملات برای به حداقل رساندن اثرات حیاتی است، چرا که ۷۲٪ از پاسخ‌دهندگان تأیید کرده‌اند که حوادث سایبری منجر به توقف فعالیت تأسیسات یا سیستم‌ها (Downtime) شده است. وضعیت تاب‌آوری عملیاتی نیز نگران‌کننده است:
- تنها ۱۵٪ از سازمان‌ها قادرند عملیات حیاتی خود را برای بیش از ۴۸ ساعت در حالت دستی (Manual Mode) مدیریت کنند.
- ۴۰٪ از سازمان‌ها از توانایی خود در این زمینه اطلاعی ندارند.
- در شدیدترین مورد گزارش شده، توقف عملیاتی یک سال به طول انجامیده است.
ریسک‌های زنجیره تأمین نیز بسیار بالا است؛ ۵۸٪ از سازمان‌ها اعلام کرده‌اند که در صورت حذف تامین‌کننده اصلی اتوماسیون، ظرف یک سال مجبور به توقف فعالیت یا عدم توانایی در عملیات خواهند بود، در حالی که تنها ۲۰٪ آن‌ها دارای یک برنامه مدیریت ریسک شخص ثالث (Third-party Risk Management) فعال هستند.
نقاط ضعف انسانی و نقش هوش مصنوعی
کمبود نیروی متخصص یکی از نقاط ضعف کلیدی است. ۶۸٪ از سازمان‌ها معتقدند از دست دادن یک یا دو فرد کلیدی، امنیت ICS/OT و پاسخ به حوادث (Incident Response) را با ریسک شدید مواجه می‌کند. برای مقابله با این مشکل، ۳۳٪ از سازمان‌ها در حال استقرار ابزارهای هوش مصنوعی (AI) یا اتوماسیون هستند که تمرکز اصلی این سرمایه‌گذاری‌ها بر شناسایی آنومالی‌ها و تهدیدات در لحظه (Real-time Detection) است.
راهکارهای افزایش تاب‌آوری
تحلیل‌ها نشان می‌دهد سازمان‌هایی که برنامه‌های تداوم کسب‌وکار (BCP) و بازیابی پس از فاجعه (DR) خود را حداقل سالانه تست کرده و محیط‌های ICS/OT را در آن‌ها ادغام می‌کنند، شانس بیشتری برای بازگشت سریع دارند. ۴۶٪ از این سازمان‌ها قادرند سیستم‌های حیاتی خود را در روز اول پس از حادثه آنلاین کنند، در حالی که این رقم برای کل سازمان‌ها تنها ۲۷٪ است. با این حال، تنها ۱۶٪ از کل پاسخ‌دهندگان توانسته‌اند تاب‌آوری سایبری (Cyber Resilience) را به‌طور کامل در برنامه‌های خود ادغام کنند.
