آخرین اخبار
همهٔ اخبار
حاکمیت و استراتژی گزارش بحرانیت ۳/۱۰

چالش حاکمیت اینترنت: آیا نشست چهارساله ITU مدل چندجانبه را به خطر می‌اندازد؟

چالش حاکمیت اینترنت: آیا نشست چهارساله ITU مدل چندجانبه را به خطر می‌اندازد؟

نشست چهارساله نمایندگان (Plenipotentiary) اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) آغاز به کار می‌کند و سازمان‌های حاکمیت اینترنت در حال آماده‌سازی برای مقابله با تلاش احتمالی دولت‌ها جهت تغییر ساختار فعلی هستند. نگرانی اصلی این است که این رویداد به بستری برای دولت‌ها تبدیل شود تا نقش سازمان‌های غیردولتی را به چالش بکشند.

اتحادیه ITU، آژانس تخصصی سازمان ملل در حوزه فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات است. نقش اصلی این نهاد، تسهیل ارتباطات بین‌المللی از طریق مدیریت طیف رادیویی، مدارات ماهواره‌ای و تدوین استانداردهای فنی است. استانداردهای کلیدی ITU مانند ITU-T X.509 (برای زیرساخت کلید عمومی – PKI)، ITU-T E.164 (برای شماره‌های تلفن) و استانداردهای ویدئویی H.264 و H.265، در سراسر جهان استفاده می‌شوند.

تنش میان مدل چندجانبه و حاکمیت دولتی

در حال حاضر، اینترنت بر اساس مدل حاکمیت چندجانبه (Multi-stakeholder Governance) مدیریت می‌شود که در آن نهادهایی مانند IETF (برای استانداردهای مهندسی)، ICANN (برای مدیریت سیستم نام دامنه – DNS) و W3C (برای استانداردهای وب) نقش محوری دارند. در این مدل، دولت‌ها تنها یکی از صداهای متعدد هستند و نمی‌توانند بر تصمیمات مبتنی بر اجماع (Consensus) غلبه کنند.

با این حال، تلاش‌هایی برای بازگرداندن قدرت به دولت‌ها در جریان است. پیش از این، چین تلاش کرد تا طرح “New IP” را از طریق ITU پیش ببرد که هدف آن بازنگری در پروتکل‌های اصلی اینترنت بود؛ موضوعی که تحت مدیریت IETF قرار دارد. همچنین در سال ۲۰۲۲، روسیه و چین از کاندیدایی برای ریاست ITU حمایت کردند که خواهان نقش پررنگ‌تر دولت‌ها در مدیریت اینترنت بود.

نگرانی‌های استراتژیک و آینده اینترنت

سازمان‌هایی مانند Internet Society و ICANN نسبت به پیشنهادهایی که می‌تواند منجر به تکه‌تکه شدن (Fragmentation) اینترنت یا ایجاد فرآیندهای موازی شود، هشدار داده‌اند. این نهادها نگران هستند که گسترش اختیارات ITU به حوزه‌هایی مانند مدیریت منابع اینترنت، سیستم نام دامنه (DNS) و سیاست‌های عمومی، سلامت ساختار فنی اینترنت را مختل کند.

علاوه بر این، موضوعاتی نظیر حاکمیت بر ماهواره‌های مدار پایین زمین (LEO)، تاب‌آوری کابل‌های زیردریایی و استانداردهای مربوط به هوش مصنوعی (AI) و فناوری‌های کوانتومی، از دیگر محورهای مورد بحث در این نشست هستند که می‌تواند تعیین‌کننده آینده ساختار زیرساختی اینترنت باشد.