منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) در بازه زمانی جولای ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶، تحت تأثیر شدید عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیک قرار داشت که این امر به طور مستقیم بر نحوه پذیرش و استفاده از ارزهای دیجیتال (Crypto) تأثیر گذاشته است. در حالی که بازار خرسی (Bear Market) جهانی ارزش کل بازار را کاهش داد، اما فعالیت‌های اقتصادی On-chain در این منطقه نسبتاً ثابت ماند و اقتصاد کریپتو در MENA با کاهش اندکی به ۴۴۳.۳ میلیارد دلار رسید.
تحول ساختاری در ترکیه: از صرافی‌ها به نهادهای مالی
اقتصاد کریپتو در ترکیه با ۱۴۴.۵ میلیارد دلار، بزرگترین بازار منطقه است. این بازار در حال گذار از مدل‌های متکی به صرافی به سمت پذیرش نهادی (Institutional Adoption) است. اجرای مقررات جدید توسط سازمان SPK باعث شده تا ارائه‌دهندگان خدمات دارایی‌های دیجیتال (CASPs) ملزم به دریافت مجوز و رعایت پروتکل‌های انطباق (Compliance) مشابه مؤسسات مالی شوند.
- رشد اقتصاد P2P: معاملات نظیر-به-نظیر (Peer-to-Peer) در ترکیه به ۳.۵۶ میلیارد دلار رسید که بخش بزرگی از آن مربوط به Stablecoins برای حفظ ارزش در برابر تورم لیر است.
- طلای توکنیزه شده (Tokenized Gold): به دلیل ممنوعیت خرید طلای فیزیکی با پول نقد (سیستم KMTS)، تقاضا به شدت به سمت طلای دیجیتال سوق یافت و حجم معاملات آن در سال ۲۰۲۶ به نزدیکی ۱ میلیارد دلار رسید.
امارات متحده عربی: تبدیل شدن به قطب جهانی کریپتو
امارات با اتخاذ سیاست‌های رگولاتوری پیشرو، توانسته است در زمان بحران‌های منطقه‌ای، رشد ۳۲ درصدی را تجربه کرده و اقتصاد کریپتوی خود را به ۱۰۴.۸ میلیارد دلار برساند. تمرکز این کشور بر جذب سرمایه‌های نهادی و ایجاد زیرساخت‌های قانونی برای شرکت‌های جهانی است.
استفاده از Stablecoins در امارات فراتر از سرمایه‌گذاری ساده رفته و به عنوان یک زیرساخت مالی برای تسویه حساب‌های B2B، مدیریت خزانه شرکت‌ها و حواله‌های بین‌المللی به کار گرفته می‌شود. همچنین، وجود بروکر‌های OTC دارای مجوز، خروج راحت از دارایی‌های دیجیتال به پول فیات (Fiat Off-ramps) را تسهیل کرده است.
ایران: تاب‌آوری در برابر قطعی اینترنت و فشار اقتصادی
در ایران، ارزهای دیجیتال عمدتاً برای مقابله با تورم شدید و تسهیل زندگی روزمره استفاده می‌شوند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که قطعی‌های گسترده اینترنت (Internet Blackouts) در سال ۲۰۲۶، اگرچه باعث کاهش موقت تراکنش‌های بیت‌کوین شده، اما نتوانسته است این روند را متوقف کند.
کاربران ایرانی با استفاده از ابزارهایی مانند Starlink و سایر روش‌های دور زدن محدودیت‌ها، توانستند در مدت کوتاهی فعالیت‌های خود را به سطح پیش از قطعی بازگردانند. این موضوع نشان‌دهنده تاب‌آوری بالای کاربران در برابر محدودیت‌های دیجیتال است. همچنین، جریان ورودی Stablecoins از خارج از کشور، حتی در زمان قطعی اینترنت، به دلیل امکان دریافت دارایی (در حالی که ارسال دشوار بود) تداوم داشت.
رژیم صیهونیستی: بازار خرد و پل‌های ارتباطی خارجی
اقتصاد کریپتو در رژیم صیهونیستی با ۳۷.۹ میلیارد دلار، عمدتاً توسط کاربران خرد (Retail) هدایت می‌شود. برخلاف سایر بازارهای منطقه، فعالیت‌های P2P در اینجا بسیار محدود است و اکثر کاربران از Stablecoins به عنوان پلی برای انتقال دارایی‌ها به صرافی‌های خارجی (Offshore Exchanges) استفاده می‌کنند تا به فرصت‌های معاملاتی جهانی دست یابند.
داده‌ها نشان می‌دهد که این بازار پس از شوک‌های اولیه سال ۲۰۲۳، به یک وضعیت پایدار رسیده است و نوسانات جنگ‌های سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ تأثیر شدیدی بر رفتار کلی کاربران آن نداشته است.
