شرکت HPE در حال آمادهسازی برای یک مرحله جدید در فناوریهای فضایی است. برخلاف تصورات سنتی درباره دیتاسنترهای فضایی، این شرکت قصد دارد تا پایان سال جاری میلادی، سیستمهای هوش مصنوعی (AI) را مستقیماً بر روی سطح ماه اجرا کند.
این پروژه از طریق نسل چهارم سیستمهای محاسباتی فضایی شرکت HPE با نام Spaceborne Computer 4 (SBC4) و بر روی روور FLIP متعلق به شرکت Astrolab انجام خواهد شد. این ماموریت بخشی از برنامه خدمات بار تجاری ماه (CLPS) ناسا است که قرار است در نزدیکی قطب جنوبی ماه مستقر شود.
قابلیتهای فنی و سختافزاری
سیستم SBC4 برای انجام آزمایشهای متمرکز بر هوش مصنوعی (AI) و محاسبات با عملکرد بالا (HPC) طراحی شده است. مشخصات فنی این سیستم شامل موارد زیر است:
- یک واحد پردازش مرکزی (CPU) کممصرف و یک پردازنده گرافیکی (GPU).
- دو درایو SSD از برند Kioxia با مجموع ظرفیت 1 ترابایت که به صورت Mirror (RAID 1) پیکربندی شدهاند تا پایداری دادهها در برابر خطا تضمین شود.
- استفاده از استراتژی “سختسازی سختافزار از طریق نرمافزار” (Hardware hardening in software) برای مقابله با تابشهای کیهانی و تغییرات دمایی شدید.
اجرای مدلهای زبانی بزرگ و محاسبات لبهای
برنامههای عملیاتی شامل اجرای مجموعهای از تستهای مربوط به مدلهای زبانی بزرگ (LLM) بر روی این سیستم است؛ از جمله سیستمهای Retrieval Augmented Generation (RAG) برای کمک به جستجو و تفسیر اسناد موجود در روور. علاوه بر این، سیستم وظیفه اجرای الگوریتمهای یادگیری ماشین (Machine Learning) بر روی دادههای دوربین و لیدار (LiDAR) را بر عهده خواهد داشت.
یکی از چالشهای اصلی در ارتباطات ماه و زمین، محدودیت پهنای باند (Bandwidth) و تأخیر (Latency) بالا است. به همین دلیل، SBC4 به عنوان یک سیستم محاسبات لبهای (Edge Computing) در “لبهی لبهها” عمل میکند تا دادههای خام را در محل پردازش کرده و تنها نتایج و تحلیلهای کاربردی را به زمین ارسال کند. این رویکرد باعث بهینهسازی مصرف پهنای باند و افزایش سرعت پاسخگویی سیستم در شرایط عملیاتی دشوار میشود.