نقشه راه صنعتی در حال تکامل پکن، اکنون در مراکش خود را نشان می‌دهد. در سال‌های اخیر، صنعت خودروی اروپا با هجوم خودروهای الکتریکی (EV) ارزان‌قیمت و باکیفیت چینی مواجه شده است. حتی با وجود اعمال تعرفه‌های اتحادیه اروپا بر خودروهای ساخته شده در چین، سهم بازار این کشور همچنان در حال رشد است.
برخلاف تصور رایج که رقابت‌پذیری محصولات چینی را صرفاً ناشی از یارانه‌های دولتی می‌داند، استراتژی جدید پکن فراتر از این‌هاست. هسته اصلی این رویکرد، یک مدل هماهنگ میان فعالیت‌های بخش دولتی و خصوصی است. شرکت‌های دولتی (SOEs) با اجرای پروژه‌های عظیم زیرساختی و تضمین دسترسی به منابع استراتژیک، زمینه‌ساز محیط‌های سرمایه‌گذاری مطلوب در خارج از کشور می‌شوند. سپس شرکت‌های خصوصی با بهره‌گیری از این پلتفرم‌ها، ظرفیت تولید و تخصص خود را به بازارهای جهانی منتقل می‌کنند.
مراکش: گره استراتژیک در زنجیره تأمین چین
مراکش به عنوان یک گره کلیدی در امپراتوری خودروهای الکتریکی چین ظاهر شده است. چین با سرمایه‌گذاری میلیاردی در بخش‌های انرژی و حمل‌ونقل مراکش، در حال حرکت به سمت یکپارچه‌سازی عمودی (Vertical Integration) زنجیره‌های تأمین (Supply Chains) است. این اقدامات شامل موارد زیر است:
- توسعه زیرساخت‌ها: همکاری شرکت‌های دولتی چینی در پروژه‌های بزرگ پل‌سازی، بزرگراه و شهرهای هوشمند.
- دسترسی به منابع حیاتی: بهره‌برداری از ذخایر فسفات در مراکش که برای تولید باتری‌های خودروهای الکتریکی حیاتی است.
- مناطق صنعتی استراتژیک: ایجاد پایگاه‌های تولیدی در مناطقی مانند Tanger Tech City که دسترسی بی‌واسطه به بزرگترین بندر کانتینری آفریقا را فراهم می‌کند.
شرکت‌های خصوصی بزرگی از جمله BTR New Material Group و Gotion نیز در حال ایجاد یا برنامه‌ریزی برای ایجاد مراکز تولیدی در این منطقه هستند. این استراتژی به شرکت‌های چینی اجازه می‌دهد تا با برچسب “Made in Morocco”، محصولات خود را بدون پرداخت تعرفه‌های سنگین وارد بازار اروپا کنند.
گسترش مدل در سایر مناطق
این رویکرد هماهنگ تنها به مراکش محدود نمی‌شود. در تایلند، چین از طریق ابتکار کمربند و جاده (BRI) در حال سرمایه‌گذاری در کریدورهای اقتصادی است. در امارات متحده عربی نیز، شرکت‌های دولتی چینی با ایجاد مناطق آزاد صنعتی، بستری برای ورود شرکت‌های خصوصی به بازارهای خلیج فارس و خاورمیانه فراهم کرده‌اند.
در نهایت، موفقیت چین در این مسیر نشان می‌دهد که مزیت رقابتی این کشور دیگر تنها در یارانه‌های داخلی نیست، بلکه در توانایی ایجاد اکوسیستم‌های صنعتی یکپارچه در خارج از مرزها نهفته است. این تغییر پارادایم، چالش‌های جدیدی را برای امنیت زنجیره تأمین و رقابت صنعتی در اقتصادهای پیشرفته ایجاد خواهد کرد.
