با اجرایی شدن قانون تابآوری عملیاتی دیجیتال (DORA) در اتحادیه اروپا از ژانویه ۲۰۲۵، سازمانهای مالی سال اول را صرف استقرار حاکمیت ریسک، ارزیابی تامینکنندگان خدمات شخص ثالث و بهروزرسانی گردشکارهای گزارش حوادث کردند. اکنون در سال دوم، چالش اصلی تبدیل این چارچوبهای اداری به عمل است و رگولاتورها تمرکز خود را بر تحلیل حوادث ICT و اثربخشی نظارت بر ریسکها معطوف کردهاند.
چالش دید (Visibility) در محیطهای پیچیده
برای تیمهای امنیت، سوال کلیدی این است: آیا مرکز عملیات امنیت (SOC) دید کافی برای شناسایی، بررسی و تعیین محدوده یک نفوذ فعال در سیستمهای حیاتی را دارد؟ اگرچه DORA ابزار امنیتی خاصی را تحمیل نمیکند، اما بسیاری از الزامات آن بر پایش مستمر (Continuous Monitoring) استوار است تا رفتارهایی که نشاندهنده ریسکهای نوظهور هستند، شناسایی شوند.
فراتر از فهرست داراییها: ضرورت پایش فعال
طبق ماده ۹ قانون DORA، نهادهای مالی موظف به پایش مستمر و مدیریت امنیت اکوسیستم ICT خود هستند. داشتن یک فهرست داراییها (Asset Inventory) یا سوابق پیکربندی (Configuration Records) کافی نیست؛ زیرا این موارد تنها نشان میدهند چه چیزی «باید» اتفاق بیفتد، نه اینکه در واقعیت «چه اتفاقی» در حال رخ دادن است.
در مواجهه با تهدیداتی که با سرعت AI حرکت میکنند، نقاط کور (Blind Spots) در زیرساختهای قدیمی (Legacy) یا دستگاههای مدیریتنشده، بهترین هدف برای مهاجمان هستند. در این راستا، راهکار Network Detection and Response (NDR) به عنوان یک کاتالیزور عمل میکند تا با ایجاد Baseline از رفتارهای نرمال، هرگونه انحراف در حجم، زمانبندی و جهت ارتباطات را شناسایی کند.
تشخیص سریع و پاسخ به حوادث (Incident Response)
ماده ۱۰ DORA سازمانها را ملزم میکند تا فعالیتهای غیرعادی و حوادث شبکه را بهسرعت شناسایی کرده و آستانههای (Thresholds) مشخصی برای فعالسازی فرآیند پاسخ به حادثه تعریف کنند. در محیطهایی که حجم هشدارها (Alert Noise) بسیار بالاست، دادههای شبکه میتوانند نقاط پراکنده را به هم متصل کنند. برای مثال، در حالی که EDR یک پروسه مشکوک و سیستمهای Identity یک ورود غیرعادی را گزارش میدهند، NDR با نمایش ترافیک Command-and-Control یا Lateral Movement، تصویر کاملی از زنجیره حمله ارائه میدهد.
این سطح از شفافیت برای رعایت ماده ۱۹ DORA حیاتی است؛ جایی که سازمانها باید گزارشهای اولیه حوادث Major ICT را در بازههای زمانی بسیار کوتاه (بین ۴ تا ۲۴ ساعت) ارسال کنند.
مدیریت ریسک شخص ثالث (Third-Party Risk)
مطابق مواد ۲۸ تا ۳۰، مدیریت ریسک تامینکنندگان تنها به قراردادها محدود نمیشود. در حالی که قراردادها مرزهای دسترسی را روی کاغذ تعریف میکنند، دادههای شبکه نشان میدهند که APIها، تونلها و بستههای نرمافزاری تامینکننده در عمل چگونه رفتار میکنند. اگر اعتبارنامههای (Credentials) یک تامینکننده مورد اعتماد لو برود، دسترسی او همچنان «مجاز» به نظر میرسد، اما رفتار شبکه تغییر میکند و تنها از طریق NDR است که میتوان این انحراف را شناسایی کرد.