شرکت متا (Meta) در دستور کار تغییرات جدید در شرایط تجاری خود که قرار است از ۳۰ اکتبر اجرایی شود، مسئولیت حقوقی هرگونه خطا در مدلهای هوش مصنوعی (AI) خود را به مشتریان سازمانی منتقل میکند. طبق این متن جدید، مدیران فناوری اطلاعات (IT) مسئول هرگونه اقدام یا خطای انجام شده توسط شرکا یا پیمانکاران نیز خواهند بود.
انتقال مسئولیت و ریسکهای هوش مصنوعی
بخش بحثبرانگیز اصلی این قرارداد، مربوط به مسئولیتپذیری در برابر خروجیهای هوش مصنوعی است. متن پیشنهادی تصریح میکند که «ویژگیهای هوش مصنوعی ممکن است دچار خطا شوند و همیشه نتایج دقیق، کامل یا مناسب ارائه ندهند» و در نتیجه، مشتریان «تنها مسئول هستند و تمامی ریسکهای مرتبط با این ویژگیها و هرگونه محتوای حاصل از آنها را میپذیرند».
کارشناسان امنیت، از جمله تحلیلگران حوزه تحقیق، معتقدند این اقدام «مسئولیتپذیری را وارونه میکند»؛ چرا که متا با وجود ساخت ویژگیهای هوش مصنوعی، تمام ریسکهای ناشی از عملکرد آنها را به کسبوکارها واگذار میکند.
گسترش دسترسی به دادهها و چالش robots.txt
متا همچنین حق استفاده از نرمافزارهای خودکار مانند وب اسکرپرها (Web Scrapers)، رباتها (Bots)، اسپایدرها (Spiders) و کراولرها (Crawlers) را برای دسترسی، ایندکس کردن، کش کردن (Cache)، تحلیل و جمعآوری محتوای مرتبط با محصولات و خدمات مشتریان اعلام کرده است. این موضوع به معنای نادیده گرفتن عملی پروتکل robots.txt است که به طور سنتی برای مدیریت دسترسی رباتها به وبسایتها استفاده میشد.
اگرچه متا مدعی است این تغییرات تنها بر محصولات تبلیغاتی و تجاری خود تمرکز دارد، اما متخصصان هشدار میدهند که عبارت «در ارتباط با محصولات متا» میتواند بسیار گسترده تفسیر شود و شامل دامنههایی شود که شاید سازمانها تصور نمیکردند تحت پوشش این قوانین باشند.
مالکیت محتوا و مجوزهای دائمی
یکی دیگر از نگرانیهای اصلی، موضوع مالکیت دادههاست. طبق شرایط جدید، استفاده از هر یک از محصولات متا به معنای اعطای یک مجوز (License) به متا برای استفاده از محتوای دارای حق مالکیت فکری (مانند عکسها یا ویدیوها) است. نکته حائز اهمیت این است که این مجوز «دائمی» (Perpetual) است و حتی پس از پایان قرارداد یا قطع همکاری با متا، همچنان پابرجا میماند.
متا با حذف کلمه «آموزش» (Train) و جایگزینی آن با عباراتی نظیر «توسعه و نگهداری محصولات»، تلاش کرده است تا از نظر حقوقی از حساسیتهای مربوط به آموزش مدلها بر روی دادههای سازمانی فاصله بگیرد، اما کارشناسان این تغییر را صرفاً یک «فریب حقوقی» (Legal Sophistry) میدانند که ماهیت عملیاتی را تغییر نمیدهد.