سیستمهای تشخیص خودکار پلاک خودرو (Automated License Plate Readers یا ALPR)، دوربینهایی هستند که با ثبت تصاویر خودروهای در حال تردد، شماره پلاکها را خوانده و جزئیاتی نظیر زمان، مکان و مشخصات خودرو را ثبت میکنند. اگرچه این ابزارها برای یافتن خودروهای مسروقه یا شناسایی متهمان مفید هستند، اما استفاده گسترده از آنها نگرانیهای جدی در مورد حریم خصوصی ایجاد کرده است.
چالشهای دادهمحور و خطاهای AI
بزرگترین نگرانی زمانی رخ میدهد که دادههای دوربینهای متعدد در یک شبکه مشترک و قابل جستجو تجمیع شوند؛ این امر منجر به ایجاد سوابق دقیق از ترددات روزمره شهروندان میشود. علاوه بر این، خطاهای دادهای در این سیستمها میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد. برای نمونه، در جلسات سنای آمریکا، گزارشهایی از بازداشتهای اشتباه به دلیل خطای سیستمهای ALPR مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) ارائه شده است که منجر به حبس بیمورد افراد شده است.
پیشنویسهای قانونی برای محدودسازی ALPR
در پاسخ به این نگرانیها، قانونگذاران آمریکایی دو طرح پیشنهادی را برای محدود کردن شبکههای ALPR (بهویژه تامینکنندگانی مانند Flock Safety) معرفی کردهاند:
- قانون Stop Flock Abuse: این طرح به دنبال ممنوعیت کامل نیست، بلکه قوانینی را برای نحوه استفاده نهادهای دولتی و تامینکنندگان تعریف میکند. از جمله این الزامات میتوان به رمزنگاری (Encryption)، حذف دادههای مکان خودرو پس از ۱۰ روز، نیاز به تاییدیه کتبی برای هر جستجو، ممنوعیت ادغام با فناوری تشخیص چهره (Facial Recognition) و ممنوعیت فروش دادهها به طرفهای ثالث غیردولتی اشاره میشود.
- قانون Ban Flock: این پیشنهاد رویکرد سختگیرانهتری دارد و استفاده سازمانهای فدرال از ALPR یا دسترسی به دادههای آنها را ممنوع میکند. همچنین پیشنهاد شده است که بودجههای فدرال از دولتهای محلی که از این سیستمها استفاده میکنند قطع شود.
تحلیل امنیتی و حریم خصوصی
اگرچه دادههای پلاک خودرو در نگاه اول حساستر از دادههای مکانی تلفن همراه به نظر نمیرسند، اما ثبت طولانیمدت این دادهها میتواند روتینهای زندگی، روابط، بازدیدهای پزشکی و فعالیتهای اجتماعی افراد را فاش کند. این موضوع بحث را از یک ابزار ساده برای مبارزه با جرم، به یک مناقشه ملی در مورد حریم خصوصی و حقوق مدنی تبدیل کرده است.