در گفتگوهای اخیر رئیس بانک جهانی، Ajay Banga، استراتژی‌های جدید این نهاد برای مقابله با فقر و ایجاد اشتغال در بازارهای نوظهور (Emerging Markets) مورد بررسی قرار گرفت. محوریت این برنامه بر سه ستون اصلی استوار است: توسعه زیرساخت‌های فیزیکی و انسانی، بهبود محیط مقرراتی برای جذب سرمایه‌های بخش خصوصی و کاهش ریسک (De-risking) برای سرمایه‌گذاران.
نقش هوش مصنوعی در بازارهای توسعه‌نیافته
برخلاف نگرانی‌های موجود در کشورهای توسعه‌یافته در مورد جایگزینی نیروی کار توسط مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs)، در کشورهای با درآمد پایین، پتانسیل AI بیشتر در جهت افزایش بهره‌وری (Productivity Enhancer) دیده می‌شود. برخی از کاربردهای عملی ذکر شده عبارتند از:
- کشاورزی هوشمند: استفاده از AI برای تشخیص بیماری‌های گیاهی از طریق تصویربرداری توسط کشاورزان غیرسواد و ارائه راهکارهای شیمیایی متناسب.
- بهداشت دیجیتال: به‌کارگیری مدل‌های AI محلی در کلینیک‌های مناطق دورافتاده (مانند اندونزی و السالوادور) برای تشخیص اولیه بیماری‌های پوستی و ارجاع به متخصصان.
- بهبود دسترسی: تبدیل رابط‌های متنی به صوتی برای تسهیل استفاده افراد غیرسواد از خدمات دیجیتال.
بخش‌های هدف برای ایجاد اشتغال مقاوم در برابر AI
بانک جهانی پنج حوزه کلیدی را شناسایی کرده است که در آن‌ها تأثیرات منفی اتوماسیون و AI دیرتر ظاهر شده و پتانسیل رشد بالایی دارند:
- زیرساخت‌ها: پروژه‌های ساخت‌وساز که نیازمند مداخلات دستی و فیزیکی هستند.
- کشاورزی خرد: اتصال کشاورزان کوچک به تعاونی‌ها و بهبود زنجیره تأمین.
- بهداشت اولیه: ایجاد فرصت‌های شغلی در مراقبت‌های بهداشتی محلی.
- گردشگری: توسعه خدمات گردشگری در مناطق نوظهور.
- تولیدات با ارزش افزوده: صنایع مرتبط با فلزات، مواد معدنی و مد.
مدیریت ریسک و جذب سرمایه
برای جذب سرمایه‌های خصوصی، بانک جهانی از ابزارهایی نظیر بیمه ریسک سیاسی (Political Risk Insurance) و صندوق‌های کاهش ریسک مانند Frontier Opportunities Market Fund استفاده می‌کند تا معادله ریسک و پاداش (Risk-Reward) را برای سرمایه‌گذاران خصوصی در کشورهای پرریسک بهینه کند.
