گزارشهای اخیر حاکی از تغییرات ساختاری و استراتژیک در اکوسیستم دفاعی کشورهای منطقه خلیج فارس است که بر محورهای انتقال تکنولوژی، توسعه زیرساختهای داخلی و وابستگی به تامینکنندگان خارجی میچرخد.
توسعه سیستمهای ضد پهپاد و نفوذ چین
به دلیل نیاز مبرم کشورهای منطقه به سیستمهای ضد پهپاد (Anti-Drone Systems)، صنایع دفاعی چین استراتژی جدیدی را در امارات متحده عربی اتخاذ کردهاند. ثبت شرکتهای متعددی در مناطق آزاد (Free Zones) امارات با هدف فروش راهکارهای White-label به صورت غیرمستقیم و محرمانه به کشورهای منطقه، نشاندهنده تلاش چین برای دور زدن محدودیتها و تسلط بر بازار تجهیزات دفاعی خلیج فارس است.
تغییرات ساختاری در صنایع دفاعی عربستان سعودی
در عربستان سعودی، شرکت صنایع نظامی عربستان (SAMI) در حال طی کردن یک دوره بازسازی است. در حالی که برخی از واحدهای این سازمان در حال انحلال هستند، بخشهای دیگر در حال تثبیت جایگاه خود در پروژههای استراتژیک پادمانی هستند. همچنین، شرکت Sofon تحت مدیریت آرامکو، با هدف تقویت توانمندیهای دریایی، در حال تصاحب کشتیسازیهای خصوصی است تا زیرساختهای لازم برای صنعت دفاع دریایی آینده را فراهم کند.
چالشهای تحقیق و توسعه (R&D) در امارات
مؤسسه نوآوری فناوری (TII) که مسئول ایجاد اکوسیستم تحقیق و توسعه برای حمایت از بخش دفاعی امارات است، با تلاطمهای مدیریتی و درگیریهای داخلی در سطوح ارشد مواجه شده است. این وضعیت میتواند روند توسعه بومی تجهیزات دفاعی در این کشور را با چالش جدی روبرو کند.
تضاد میان ادعاهای بومیسازی و واقعیتهای عملیاتی
در عملیاتهای نظامی اخیر، مشاهده شد که امارات متحده عربی علیرغم سرمایهگذاریهای گسترده در گروه EDGE برای تولیدات داخلی، در لحظات عملیاتی حساس همچنان به پلتفرمهای خارجی وابسته است و تجهیزات بومیسازی شده در این عملیاتها حضور فعال نداشتند.
انتقال تکنولوژی در عربستان
ریاض برای دستیابی به استقلال دفاعی، بر افزایش ظرفیتهای پژوهشی تمرکز کرده است. در این راستا، سازمان کل توسعه دفاعی از شرکت ملی سیستمهای مکانیکی (NCMS) به عنوان کانال اصلی انتقال تکنولوژی (Technology Transfer) برای جذب دانش فنی از کشورهای پیشرو استفاده میکند.