سازمان درآمدات و گمرک بریتانیا (HMRC) در حالی که متعهد شده بود وابستگی خود را به شرکت‌های خارجی کاهش داده و از کسب‌وکارهای داخلی حمایت کند، همچنان میلیاردها پوند به غول فناوری فرانسوی، Capgemini، پرداخت می‌کند. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که این سازمان از زمان آغاز برنامه حذف قراردادهای پیمان‌سپاری (Outsourcing) خود، دست‌کم ۴.۲ میلیارد پوند به این شرکت پرداخت کرده است.
چالش Vendor Lock-in و میراث قرارداد Aspire
ریشه این وابستگی به قرارداد Aspire بازمی‌گردد که در سال ۲۰۰۴ آغاز شد. این قرارداد که در ابتدا ۱۰ ساله بود، به بزرگترین قرارداد فناوری دولت بریتانیا تبدیل شد و طی ۱۳ سال حدود ۱۰ میلیارد پوند هزینه داشت. اگرچه اداره حسابرسی ملی (NAO) پیش‌تر هشدار داده بود که این قرارداد باعث قدیمی شدن سیستم‌های IT سازمان شده است، اما تلاش‌ها برای جایگزینی آن با شکست مواجه شده یا بسیار کند پیش رفته است.
تحلیل داده‌های تراکنش‌ها و هزینه‌ها
بررسی تراکنش‌های بالای ۲۵ هزار پوند نشان می‌دهد که HMRC بین سال ۲۰۱۴ تا جولای ۲۰۲۶، در قالب ۱۵,۷۲۶ تراکنش، مبلغ ۴.۲ میلیارد پوند به Capgemini پرداخت کرده است. نکته قابل توجه این است که بسیاری از این قراردادها، به‌ویژه در بخش‌های پشتیبانی از سیستم‌های Legacy، بدون برگزاری مناقصه و به صورت مستقیم به این شرکت awarded شده‌اند.
مدرن‌سازی یا تداوم وابستگی؟
سازمان HMRC برای به‌روزرسانی زیرساخت‌های خود، پروژه‌هایی را برای انتقال داده‌ها از نرم‌افزارهای قدیمی SAP ECC به S/4HANA و برچیدن (Decommission) انبارهای داده قدیمی تعریف کرده است. اما در کمال تعجب، اجرای این پروژه‌های مهاجرتی نیز به Capgemini سپرده شده است. با امضای قراردادهای جدید برای مدیریت مراکز تماس و سیستم‌های مالیاتی، احتمال می‌رود این رابطه تا سال ۲۰۳۶ ادامه یابد که به معنای ۳۲ سال وابستگی متوالی به یک تامین‌کننده واحد است.
درس‌هایی برای مدیران امنیت و زیرساخت
این مورد یک نمونه کلاسیک از Vendor Lock-in در مقیاس ملی است. زمانی که یک تامین‌کننده بر تمامی لایه‌های توسعه، عملیات و داده‌های یک سازمان تسلط یابد، هزینه تغییر (Switching Cost) به قدری بالا می‌رود که سازمان حتی با وجود نارضایتی از هزینه‌ها یا کیفیت، قادر به جایگزینی تامین‌کننده نخواهد بود. این وضعیت نه تنها ریسک مالی، بلکه ریسک‌های عملیاتی و امنیتی را نیز به دلیل عدم رقابت و اتکای بیش از حد به یک Entity واحد افزایش می‌دهد.
