شرکت مایکروسافت به دلیل خطایی در فرآیند مدیریت لایسنس‌ها، داده‌های تعدادی از مشتریان سازمان‌های غیرانتفاعی را در سرویس Microsoft 365 (M365) پیش از پایان مهلت قانونی نگهداری (Retention Period) حذف کرده است. نکته تکان‌دهنده این است که این شرکت اعلام کرده نه تنها داده‌ها قابل بازیابی نیستند، بلکه حتی قادر نیست مشخص کند چه اطلاعاتی حذف شده یا آیا برای هر سازمان خاص، داده‌ای از دست رفته است یا خیر.
ریشه مشکل: بازنشستگی لایسنس‌های رایگان
این حادثه در پی بازنشستگی طرح Grant مربوط به M365 Business Premium رخ داد؛ طرحی که به سازمان‌های غیرانتفاعی واجد شرایط، ده لایسنس رایگان از این مجموعه ابزارهای بهره‌وری ارائه می‌داد. مایکروسافت در ماه می ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که این طرح پس از اول جولای همان سال تمدید نخواهد شد و به سازمان‌ها پیشنهاد داد تا کاربران خود را به طرح‌های دیگر (مانند Business Basic) منتقل کنند یا داده‌های مورد نیاز خود را Export نمایند تا از دست نروند.
اعتراف به خطای سیستمی و عدم امکان بازیابی
مشکل زمانی آغاز شد که اشتراک‌ها غیرفعال شدند. در ایمیلی که برای یکی از مشتریان آسیب‌دیده ارسال شده، مایکروسافت پذیرفته است که «به دلیل یک خطا»، داده‌های باقی‌مانده پیش از بسته شدن پنجره زمانی نگهداری و خروجی گرفتن حذف شده‌اند. این شرکت صراحتاً اعلام کرده است: «ما گزینه‌های بازیابی را بررسی کردیم، اما متأسفانه داده‌ها قابل بازیابی نیستند.»
عدم شفافیت در حجم خسارت
مایکروسافت حتی قادر به ارائه لیستی از داده‌های حذف شده نیست و اعلام کرده که در حال حاضر نمی‌تواند مشخص کند چه اطلاعاتی پاک شده است. تنها تاییدیه موجود این است که این مشکل مربوط به اشتراک‌های منقضی شده Business Premium بوده است. این شرکت تعداد سازمان‌های متأثر یا علت دقیق این خطای سیستمی را فاش نکرده است.
پاسخ مایکروسافت: خدمات مشاوره به جای بازیابی داده‌ها
در پاسخ به این بحران، مایکروسافت ابراز تأسف کرده و به سازمان‌های آسیب‌دیده یک «سرویس ویژه» (Concierge Service) ارائه داده است. این سرویس شامل جلساتی با متخصصان مایکروسافت برای کمک به سازمان‌ها جهت راه‌اندازی مجدد محیط Microsoft 365 و پاسخ به سوالات آن‌هاست؛ راهکاری که برای سازمان‌هایی که تمام داده‌های پیشین خود را از دست داده‌اند، عملاً کارایی چندانی در بازگرداندن اطلاعات ندارد.
