کمیسیون اروپا اخیراً بسته «بهره‌وری انرژی مراکز داده» (Data Centre Energy Efficiency Package) را معرفی کرد. این طرح شامل یک سیستم رتبه‌بندی مشترک و برچسب‌های الکترونیکی است که هدف آن تسهیل مقایسه عملکرد محیط‌زیستی مراکز داده در سراسر اتحادیه اروپا است.
جزئیات طرح رتبه‌بندی
این طرح تمامی مراکز داده‌ای را که تقاضای توان آن‌ها بیش از 500 کیلووات (kW) باشد، پوشش می‌دهد. برچسب‌های الکترونیکی مذکور بر اساس داده‌های پایداری (Sustainability Data) تنظیم می‌شوند که اپراتورها طبق دستورالعمل بهره‌وری انرژی اتحادیه اروپا گزارش می‌کنند. این شاخص‌ها شامل موارد زیر است:
- میزان مصرف انرژی و آب
- بازیافت گرمای تلف‌شده (Waste Heat Reuse)
- استفاده از انرژی‌های پاک
- میزان تعامل و اثرگذاری بر شبکه برق
انتظار می‌رود اولین این برچسب‌ها تا سال 2027 اجرایی شوند.
چالش‌های اجرایی و فشار زیرساختی
تصویب این طرح با چالش‌های متعددی همراه بود. پیش از این، برخی از غول‌های فناوری و اپراتورهای مراکز داده با استدلال اینکه رتبه‌های پایین می‌تواند بر تامین مالی و الزامات وثیقه (Collateral Requirements) تاثیر منفی بگذارد، با سیستم رتبه‌بندی A تا G مخالفت کرده بودند. در نهایت، کمیسیون اروپا برخی مفاد را تعدیل کرد تا اپراتورها بتوانند گواهینامه‌های انرژی پاک را از هر جای اتحادیه اروپا تهیه کنند، نه لزوماً از منطقه محل استقرار مرکز داده.
تضاد میان رشد AI و پایداری محیط‌زیستی
این اقدامات نشان‌دهنده تضاد استراتژیک در سیاست‌های اروپا است؛ از یک سو نیاز به افزایش ظرفیت پردازشی برای توسعه هوش مصنوعی (AI) وجود دارد و از سوی دیگر، فشار شدید بر شبکه‌های برق و منابع آب. تِرِزا ریبرا، نایب‌رئیس اجرایی کمیسیون اروپا، تاکید کرد که افزایش ظرفیت مراکز داده نباید به معنای فشار مضاعف بر قبض‌های انرژی و زیرساخت‌های حیاتی باشد.
گام‌های بعدی: استانداردهای حداقلی
علاوه بر رتبه‌بندی، کمیسیون اروپا در حال بررسی معرفی «استانداردهای حداقلی عملکرد» (Minimum Performance Standards) است تا فناوری‌های ناکارآمد را به تدریج حذف کند. مشاوره‌های مربوط به این موضوع تا اواخر دسامبر ادامه خواهد داشت و پیش‌بینی می‌شود پیشنهادهای قانونی در سه‌ماهه دوم سال 2027 ارائه شوند.
