مرکزهای داده (Data Centers) هوش مصنوعی اکنون به عنوان زیرساخت‌های حیاتی شناخته می‌شوند. با سرمایه‌گذاری‌های تریلیون دلاری در این حوزه، رقابت میان ابرقدرت‌ها و شرکت‌های Hyperscaler، هوش مصنوعی را به ستونی از تاب‌آوری ملی تبدیل کرده است. در حالی که این حوزه هنوز به‌طور رسمی در چارچوب‌های برخی سازمان‌های نظارتی مانند CISA قرار نگرفته، اما دولت‌هایی مانند بریتانیا و اتحادیه اروپا (از طریق دستورالعمل NIS2) مراکز داده و ارائه‌دهندگان خدمات ابری را به عنوان زیرساخت‌های حیاتی ملی طبقه‌بندی کرده‌اند.
ریسک‌های سایبری در زنجیره تأمین سخت‌افزاری AI
تمرکز اکثر بحث‌های امنیتی بر سر سرقت مالکیت معنوی یا سوءاستفاده از مدل‌های AI برای فیشینگ بوده است، اما امنیت سخت‌افزارهای بنیادین و زنجیره تأمین (Supply Chain) مراکز داده AI تا حد زیادی نادیده گرفته شده است. تجهیزاتی مانند GPUها، سرورها و زیرساخت‌های شبکه (Routerها، Switchها و Firewallها) به‌شدت در معرض آسیب هستند.
- آسیب‌پذیری‌های GPU: در سال ۲۰۲۵ تعداد زیادی از آسیب‌پذیری‌های GPU شناسایی شده است. برای نمونه، آسیب‌پذیری NVIDIAScape (CVE-2025-23266) با امتیاز CVSS 9.0 در NVIDIA Container Toolkit شناسایی شد که اجازه می‌داد یک Container مخرب از محیط ایزوله خارج شده و دسترسی Root کامل به ماشین میزبان پیدا کند.
- حملات به تجهیزات Edge: گزارش‌های اخیر نشان‌دهنده افزایش هشت‌برابری اکسپلویت‌های مربوط به تجهیزات لبه شبکه (Network Edge Devices) به‌ویژه VPNها است.
- عوامل تهدید دولتی: گروه‌هایی مانند Silk Typhoon از زنجیره تأمین IT برای نفوذ به اهداف باارزش استفاده می‌کنند.
امنیت زنجیره تأمین زیرساخت AI چیست؟
امنیت زنجیره تأمین در این حوزه به معنای تأیید و نظارت بر تک‌تک اجزای سخت‌افزاری، Firmware و نرم‌افزاری است که در ساخت و اجرای یک مرکز داده AI به کار می‌روند. یک سرور AI ممکن است شامل قطعاتی از ده‌ها تامین‌کننده مختلف باشد که هر کدام Firmware خاص خود را دارند و هر یک می‌توانند نقطه‌ای برای تغییرات غیرمجاز یا پیکربندی‌های اشتباه پیش از روشن شدن دستگاه باشند.
شکاف‌های امنیتی و چالش‌های شناسایی
تحقیقات Mandiant نشان می‌دهد که مهاجمان (به‌ویژه گروه‌های مرتبط با چین) بر روی تجهیزات شبکه و Edge تمرکز کرده‌اند، زیرا این تجهیزات معمولاً فاقد راهکارهای نظارتی و شناسایی (Detection) هستند. تحلیل این تجهیزات به دلیل ماهیت Proprietary (اختصاصی) بودن سخت‌افزارها، بسیار دشوار است و نیاز به متدهای نوین برای استخراج Artifactها دارد.
توصیه‌های کلیدی برای تأمین امنیت زیرساخت
برای کاهش ریسک در زیرساخت‌های AI، رویکردهای زیر ضروری است:
- تأیید یکپارچگی (Integrity): بررسی سلامت سخت‌افزار و Firmware پیش از استقرار (Deployment).
- نظارت مستمر: مانیتورینگ دائمی تجهیزات لبه شبکه و ردیابی نسخه‌های Firmware در تمامی کلاس‌های دستگاه.
- بررسی منشأ (Provenance): ارزیابی دقیق تأمین‌کنندگان و منشأ قطعات.
- فراتر از Patching: درک این نکته که نصب Patch لزوماً به معنای پاکسازی سیستم نیست؛ زیرا ممکن است مهاجم پیش از Patch، دسترسی خود را تثبیت (Persistence) کرده باشد.
