در آستانه دیدار مجدد دونالد ترامپ و شی جین پینگ، روابط اقتصادی ایالات متحده و چین با تغییراتی بنیادین روبروست. در حالی که هر دو کشور در تلاش برای مدیریت تنش‌ها هستند، رقابت‌های تکنولوژیک و اقتصادی همچنان مانع اصلی دستیابی به یک توافق جامع است.
رقابت در حوزه هوش مصنوعی و چالش‌های حاکمیتی
یکی از محورهای کلیدی این دیدار، حاکمیت بر هوش مصنوعی (AI Governance) است. در حالی که شرکت‌های پیشرو در AI خواستار کاهش سرعت توسعه مدل‌های پیشرفته به دلیل نگرانی‌های امنیتی شده‌اند، رویکرد سیاسی ایالات متحده بر «پیروزی در رقابت» متمرکز است. تضاد اصلی در اینجاست که هر دو کشور نیاز به همکاری در زمینه ایمنی جهانی AI دارند، اما در عین حال در یک رقابت شدید برای تسلط بر این فناوری هستند.
- AI Distillation: یکی از نگرانی‌های امنیتی آمریکا، استفاده آزمایشگاه‌های چینی از خروجی مدل‌های پیشرفته آمریکایی برای آموزش مدل‌های کوچک‌تر (Distillation) است.
- کنترل‌های صادراتی: واشنگتن تلاش می‌کند از طریق لیست‌های تحریمی و کنترل صادرات، دسترسی چین به نیمه‌هادی‌های پیشرفته و مدل‌های Frontier را محدود کند.
- رویکرد پکن: چین AI را فرصتی برای کاهش وابستگی به آمریکا می‌بیند و ترجیح می‌دهد ریسک‌ها را از طریق استانداردهای فنی و نظارت دولتی مدیریت کند.
تضاد مدل‌های اقتصادی و بن‌بست تجاری
تفاوت‌های بنیادین در مدل‌های اقتصادی دو کشور باعث شده تا قوانین سازمان تجارت جهانی (WTO) دیگر کارآمد نباشند. ایالات متحده استراتژی خود را از «تلاش برای تغییر سیاست‌های پکن» به «کاهش وابستگی اقتصادی» (Decoupling/De-risking) تغییر داده است.
در حالی که ترامپ ممکن است در مورد اجازه به خودروسازان چینی برای تولید در خاک آمریکا صحبت کند، اما فشار گروه‌های سخت‌گیر در کنگره و تضاد منافع صنعتی، احتمال دستیابی به یک پیشرفت بزرگ در حوزه تجارت را کاهش می‌دهد. تمرکز احتمالی این دیدار بر مسائل کاربردی مانند فروش محصولات کشاورزی و مواد معدنی حیاتی خواهد بود.
فشارهای داخلی چین و نیاز به بازارهای جهانی
شی جین پینگ در حالی به واشنگتن می‌رود که با چالش‌های اقتصادی بی‌سابقه‌ای در داخل چین روبروست. کاهش سرمایه‌گذاری در بخش مسکن، افت فروش خودرو و نرخ بالای بیکاری جوانان، پکن را مجبور کرده تا برای حفظ رشد اقتصادی، بیشتر بر صادرات تکیه کند.
با توجه به کاهش سهم صادرات چین به آمریکا (از ۲۱.۶٪ در سال ۲۰۱۷ به حدود ۱۰٪ در سال‌های اخیر)، شی به دنبال توافقی است که درهای بازار آمریکا را با تعرفه‌های کمتر برای کالاهای صنعتی چین باز کند.
