مایک براکن (Mike Bracken)، بنیان‌گذار GOV.UK و اولین مدیر ارشد داده‌های دولت بریتانیا، در مورد رویکرد فعلی سازمان‌ها و دولت‌ها در پذیرش هوش مصنوعی هشدار داده است. او معتقد است تلاش برای دستیابی به «هوش مصنوعی حاکمیتی» (Sovereign AI) ممکن است به جای کاهش وابستگی، منجر به ایجاد اتکای عمیق‌تری به تعداد محدودی از تامین‌کنندگان بزرگ فناوری شود.
تفاوت زیرساخت و قدرت تصمیم‌گیری
براکن استدلال می‌کند که حاکمیت دیجیتال صرفاً به معنای مالکیت زیرساخت‌ها یا داشتن مدل‌های بومی در داخل مرزهای ملی نیست. از دیدگاه او، حاکمیت واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که یک سازمان بتواند در صورت تغییر شرایط، تصمیمات مستقل خود را اتخاذ کرده و استراتژی‌هایش را تغییر دهد. مشکل اصلی اینجاست که بسیاری از سازمان‌ها خدمات خود را بر پایه مدل‌ها و پلتفرم‌هایی بنا می‌کنند که توسط گروه کوچکی از شرکت‌های فناوری کنترل می‌شوند.
ریسک «از دست دادن تدریجی کنترل»
به گفته براکن، سازمان‌ها معمولاً حاکمیت خود را در یک بحت ناگهانی از دست نمی‌دهند، بلکه این اتفاق از طریق مجموعه‌ای از تصمیمات به‌ظاهر منطقی رخ می‌دهد. هر تصمیم تکنولوژیک که منجر به ایجاد وابستگی (Dependency) شود، انعطاف‌پذیری سازمان را برای تغییر مسیر در آینده کاهش می‌دهد. این موضوع نه تنها دولت‌ها، بلکه دانشگاه‌ها، خیریه‌ها و کسب‌وکارها را نیز در معرض خطر قرار می‌دهد، زیرا عملیات آن‌ها به طور گسترده به پلتفرم‌های برون‌سپاری شده و سرویس‌های AI منتقل شده است.
پیامدهای استراتژیک برای زیرساخت‌های حیاتی
این چالش فراتر از یک مسئله فنی است و مستقیماً با مفاهیمی چون تاب‌آوری ملی (National Resilience)، رقابت اقتصادی و ظرفیت‌های دولتی مرتبط است. براکن هشدار می‌دهد که اگر سازمان‌ها متوجه شوند سال‌ها تصمیمات قبلی، تغییر تامین‌کننده یا استراتژی را برای آن‌ها غیرممکن یا بسیار هزینه‌بر کرده است، در واقع حاکمیت خود را از دست داده‌اند. در نهایت، تکنولوژی باید باعث گسترش آزادی عمل سازمان شود، نه اینکه به طور نامحسوس دایره تصمیم‌گیری‌های آن‌ها را محدود کند.
