گروه تحقیقاتی Citizen Lab اعلام کرد که آیفون ولادان جوکیچ (Vladan Đokić)، رئیس دانشگاه بلگراد و یکی از حامیان جنبشهای اعتراضی، در سال ۲۰۲۶ با بدافزار جاسوسی پگاسوس (Pegasus) متعلق به NSO Group مورد سرایت (Infection) قرار گرفته است. این یافته تنها شش روز پیش از انتخابات پارلمانی صربستان منتشر شده است.
مکانیزم حمله: اکسپلویت Zero-click
بر اساس گزارشهای منتشر شده، این حمله از یک اکسپلویت Zero-click استفاده کرده است؛ به این معنا که هدف مورد نظر نیازی به کلیک بر روی یک لینک یا باز کردن یک فایل خاص نداشته تا سرایت (Infection) صورت گیرد. این نوع حملات به دلیل عدم نیاز به تعامل کاربر (User Interaction)، شناسایی و پیشگیری از آنها را بسیار دشوار میکند.
گسترش حملات و هدف قرار گرفتن مقامات
این مورد تنها یک حادثه مجزا نیست و نشاندهنده موجی از حملات با بدافزارهای جاسوسی در صربستان است. تحقیقات نشان میدهد که:
- راده باجیچ (Rade Bajić): یکی از مقامات ارشد دادستانی که اعلانهای امنیتی اپل (Apple Threat Notification) را دریافت کرده است، احتمالاً هدف قرار گرفته است.
- فعالان مدنی و سیاستمداران: دستکم ۱۶ نفر از فعالان مدنی، نمایندگان پارلمان و اعضای شوراهای محلی در صربستان از ابتدای سال جاری هدف بدافزارهای جاسوسی قرار گرفتهاند.
- بدافزار NoviSpy: علاوه بر پگاسوس، نسخهای از بدافزار اندرویدی NoviSpy نیز بر روی دستگاه برخی از این افراد نصب شده است.
قابلیتهای مخرب پگاسوس
تحلیلهای فنی نشان میدهد که پگاسوس به عامل تهدید (Threat Actor) اجازه میدهد دسترسی کامل مشابه با مالک دستگاه داشته باشد. این دسترسیها شامل موارد زیر است:
- دسترسی کامل به پیامهای خصوصی و رمزنگاری شده (Encrypted Messages).
- فعالسازی از راه دور میکروفون و دوربین بدون اطلاع کاربر.
- استخراج دادههای حساس و نظارت مستمر بر فعالیتها.
در حالی که Citizen Lab جزئیات دقیق مربوط به آسیبپذیری (Vulnerability) مورد استفاده را فاش نکرده است، این گزارش بر ضرورت بررسیهای مستقل و پیگرد قانونی مسئولان این حملات تأکید دارد.