مرکز امنیت سایبری ملی بریتانیا (NCSC) در جدیدترین ارزیابی استراتژیک خود، روند ظهور تهدیدات سایبری تقویتشده با هوش مصنوعی (AI) و چشمانداز این حوزه را تا سال ۲۰۲۸ بررسی کرده است. این گزارش با تحلیل سناریوهای مختلف، بر سرعت بالای توسعه قابلیتهای آفندی (Offensive) در مقابل توان دفاعی تأکید میکند.
سناریوی پایه: افزایش تهدیدات جهانی
در این سناریو، تهدیدات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی تقریباً به طور قطع افزایش مییابد. تنشهای ژئوپلیتیک باعث میشود که دولتها از قابلیتهای هوش مصنوعی برای دستیابی به اهداف استراتژیک خود استفاده کنند. عاملهای تهدید (Threat Actors) دولتی، بهویژه چین و روسیه، بزرگترین تهدیدها خواهند بود.
- چین: با تمرکز بر توسعه فناوریهای بومی، در حال کاهش وابستگی به تراشههای غربی است.
- روسیه: احتمالاً با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی متنباز (Open-source) و بازآموزی آنها، بدون نیاز به سرمایهگذاری سنگین در تحقیق و توسعه، قابلیتهای خود را ارتقا میدهد.
همچنین، در دسترس بودن ابزارهای هوش مصنوعی باعث افزایش چشمگیر کشف آسیبپذیریهای زیرو دِی (Zero-Day) شده است. اگرچه ابزارهای دفاعی نیز در حال تکامل هستند، اما سرعت کشف آسیبپذیریها از سرعت فرآیند وصلهگذاری (Patching) پیشی میگیرد.
سناریوی بدبینانه: غلبه توان آفندی بر دفاع
در این حالت، گسترش قابلیتهای هوش مصنوعی پیشرو (Frontier AI) به تمامی بازیگران، از دولتها گرفته تا هکرهای آماتور، منجر به افزایش شدت و پیچیدگی حملات میشود. یکی از نگرانیهای اصلی، ظهور عاملهای سایبری خودکار (Automated Cyber Actors) است؛ موجودیتهایی که با استفاده از هوش مصنوعی، ممکن است از کنترل اپراتور خود خارج شده و حملات خودکار و بدون هدف مشخص انجام دهند.
علاوه بر این، افزایش سطح حمله (Attack Surface) در زیرساختهای حیاتی (CNI) به دلیل ادغام ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیندهای فیزیکی و ابری، ریسکهای جدیدی را ایجاد میکند که تشخیص عامل حمله را دشوارتر میسازد.
سناریوی خوشبینانه: تقویت دفاع و مقرراتگذاری
در این سناریو، رویکرد پیشگیرانه در آموزش نیروی کار و وضع مقررات سختگیرانه برای توسعه هوش مصنوعی، باعث ایجاد یک اکوسیستم امنتر میشود. جایگزینی سیستمهای قدیمی (Legacy Systems) با زیرساختهای مدرن و مقاوم در برابر حملات هوشمند، میتواند تهدیدات را به حداقل برساند.
بهروزرسانی (نوامبر 3, 2026 — ncsc.gov.uk)
بهروزرسانی:
گزارش جدید NCSC با عنوان ‘State of the Cyber Nation’ بر ضرورت مقابله با تهدیدات سایبری تقویتشده با هوش مصنوعی تأکید دارد. در پاسخ به این چالشها، دولت بریتانیا برنامههای مالی گستردهای را برای تقویت تابآوری ملی در برابر حملات احتمالی تا سال ۲۰۲۸ آغاز کرده است.
جزئیات اقدامات جدید شامل موارد زیر است:
- تخصیص ۶۰ میلیون پوند برای توسعه فاز اول پروژه ‘Cyber Shield’ (سپر سایبری ملی).
- تخصیص ۷۰ میلیون پوند برای راهاندازی مرکز جدید ‘National Exposure and Real-Time Vulnerability (NERV)’ با هدف شناسایی Real-Time آسیبپذیریها در زیرساختهای حیاتی و بخشهای اقتصادی.
- تأسیس مرکز تعالی امنیت سایبری هوش مصنوعی (AI Cyber Security Centre of Excellence) در منچستر جهت توسعه تخصصهای پیشرفته در حوزه امنیت هوش مصنوعی.