به نظر میرسد تنها بهروزرسانی نرمافزارها دیگر کافی نیست. سناریوی نگرانکنندهای که در آن خودِ وصلههای امنیتی (Security Patches) دور زده میشوند، در حال تبدیل شدن به یک پدیده رایج است. بر اساس تحقیقات جدید، نرخ گزارشهای مربوط به شکست در عملکرد وصلهها در سال ۲۰۲۶ پس از سالها ثبات، افزایش چشمگیری داشته است.
این روند با انفجار استفاده از هوش مصنوعی (AI) در شناسایی آسیبپذیریها و توسعه اکسپلویتها همزمان شده است. برای مثال، مهاجمان توانستهاند از باگهای مربوط به Windows Shell (مانند CVE-2026-21510) پیش از اعمال وصله کامل استفاده کنند. نکته نگرانکننده این است که وصلههای ارائه شده در برخی موارد ناقص بودهاند و منجر به ایجاد آسیبپذیریهای جدیدی مانند CVE-2026-32202 شدهاند که منجر به حملات Zero-click شده است.
تحلیل آماری و فنی
تحقیقات نشان میدهد که سهم وصلههای امنیتی در GitHub که نیاز به اصلاحیه مجدد در کمتر از ۹۰ روز داشتهاند، از حدود ۰.۲ درصد در سالهای گذشته به ۲.۳ درصد در سال ۲۰۲۶ رسیده است. همچنین، آسیبپذیریهایی که وصلههای آنها دور زده شدهاند، چهار برابر بیشتر در لیست آسیبپذیریهای مورد سوءاستفاده شناخته شده (Known Exploited Vulnerabilities) قرار دارند.
- آسیبپذیریهای SSRF و Prototype Pollution: این دو دسته بیشترین نرخ شکست در وصله را دارند. دلیل اصلی این موضوع، استفاده از روشهای “لیست سیاه” (Blocklist یا Reject-list) برای فیلتر کردن ورودیهاست. اگر لیست سیاه تمام حالتهای کدگذاری (Encoding) ورودیهای مخرب را پیشبینی نکند، مهاجم به راحتی میتواند با یک روش جدید، فیلتر را دور بزند.
- هسته لینوکس (Linux Kernel): دادهها نشان میدهند که ۳.۲ درصد از آسیبپذیریهای هسته لینوکس در واقع خودشان ناشی از وصله کردن یک آسیبپذیری دیگر بودهاند.
توصیههای استراتژیک برای مدیران امنیت
این وضعیت یک زنگ خطر برای تولیدکنندگان نرمافزار و مدافعان شبکه است تا از رویکرد “وصله کن و فراموش کن” (Patch and move on) فاصله بگیرند. تولیدکنندگان باید پیش از انتشار وصله، فرآیند تست را به شدت تقویت کنند. همچنین، مدیران سیستم و مسئولان مدیریت وصله (Patch Managers) باید با این فرض پیش بروند که اگر یک آسیبپذیری مورد سوءاستفاده قرار گرفته است، احتمالاً مهاجمان در حال بررسی وصله برای یافتن راههای دور زدن آن هستند.