صندوق بینالمللی پول (IMF) در جدیدترین گزارش ثبات مالی جهانی خود هشدار داد که تب سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی (AI) ممکن است به یک اصلاح شدید در بازارهای مالی منجر شود. این سازمان تأکید کرد که اگر میلیاردها دلار سرمایهگذاری شده در این فناوری، سودآوری مورد انتظار سرمایهگذاران را به همراه نداشته باشد، پیامدهای آن فراتر از بخش فناوری خواهد بود و کل اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
ریسکهای ساختاری و تامین مالی دوری
یکی از نگرانیهای اصلی IMF، مدلهای «تأمین مالی دوری» (Circular Financing) است؛ شرایطی که در آن شرکتهای هوش مصنوعی همزمان نقش سرمایهگذار، تأمینکننده مالی و مشتری یکدیگر را ایفا میکنند. این ساختار باعث میشود هرگونه مشکل مالی در یک شرکت، به سرعت به سایر بازیگران این زنجیره سرایت کرده و ریسک سیستمیک را افزایش دهد.
تمرکز خدمات ابری؛ نقطه شکست واحد
از منظر امنیت سایبری، IMF به وابستگی شدید بانکها و مؤسسات مالی به تعداد محدودی از ارائهدهندگان خدمات ابری (Cloud Providers) و تأمینکنندگان نرمافزاری اشاره کرده است. این تمرکز باعث ایجاد «نقاط شکست واحد» (Single Points of Failure) شده است. در صورت وقوع یک حمله سایبری گسترده علیه یکی از این ارائهدهندگان کلیدی، خدمات حیاتی مالی از جمله سیستمهای پرداخت و معاملات بهطور کامل متوقف خواهد شد.
تسریع در اکسپلویت آسیبپذیریها
گزارش IMF آمارهای نگرانکنندهای را در مورد سرعت حملات ارائه میدهد. بر اساس این تحلیل، بیش از ۷۰ درصد از آسیبپذیریهای رصد شده در سال ۲۰۲۶، حتی پیش از انتشار رسمی یا در همان روز افشای عمومی، توسط مهاجمان مورد استفاده قرار گرفتهاند. این موضوع نشان میدهد که مدافعان سایبری فرصت بسیار کمی برای واکنش و اعمال وصلههای امنیتی دارند.
نقش هوش مصنوعی در تقویت حملات
این سازمان هشدار داد که مدلهای پیشرفتهتر هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به ابزاری قدرتمند در دست مجرمان سایبری هستند. این فناوریها فرآیند شناسایی و اکسپلویت (Exploit) آسیبپذیریها را با سرعت و دقت بسیار بیشتری نسبت به روشهای سنتی انجام میدهند.
توصیههای نظارتی
اگرچه IMF وقوع یک فروپاشی قریبالوقوع را پیشبینی نمیکند، اما از رگولاتورها خواست تا نظارت دقیقتری بر استقراضهای بیش از حد، تمرکز سرمایهگذاریها و بهویژه تابآوری سایبری (Cyber Resilience) مؤسسات مالی داشته باشند تا پیش از تبدیل شدن این ریسکها به یک بحران تمامعیار، اقدامات پیشگیرانه صورت گیرد.