اتحادیه اروپا در آستانه یک تغییر بنیادین در ساختار مالی خود قرار دارد. طبق گزارش‌های جدید، این بلوک اقتصادی در حال بررسی یک چارچوب مالی چندساله (Multiannual Financial Framework) است که می‌تواند جایگاه این اتحادیه را در سطح جهانی تغییر داده و آن را به یک قدرت برتر تبدیل کند.
سرمایه‌گذاری بی‌سابقه در رقابت‌پذیری و تکنولوژی
کمیسیون اروپا پیشنهادی خیره‌کننده برای بودجه‌ای نزدیک به ۲ تریلیون یورو برای چرخه ۲۰۲۸-۲۰۳۴ ارائه کرده است. این مبلغ، بزرگترین بودجه چندساله در تاریخ این بلوک خواهد بود. هدف اصلی از این تخصیص منابع، دستیابی به توانمندی‌هایی است که اتحادیه اروپا را قادر سازد در رقابت با ایالات متحده و چین، به‌ویژه در حوزه‌های استراتژیک، به برابری برسد.
بخش قابل توجهی از این بودجه، یعنی ۴۵۱ میلیارد یورو، به «صندوق رقابت‌پذیری» (Competitiveness Fund) اختصاص یافته است که شامل موارد زیر می‌شود:
- ۱۷۵ میلیارد یورو برای تحقیقات علمی.
- ۱۳۱ میلیارد یورو برای دفاع و صنایع فضایی.
- ۱۴۴ میلیارد یورو برای حوزه‌های کلیدی رقابت بین‌المللی، از جمله پیشرو بودن دیجیتال (Digital Leadership)، بهداشت و درمان، کشاورزی و ابتکارات سبز.
امنیت قاره‌ای و کاهش وابستگی
علاوه بر موارد فوق، ۲۰۰ میلیارد یورو برای تقویت منافع جهانی اتحادیه اروپا، از جمله امنیت بین‌المللی و پاسخ به بحران‌ها در نظر گرفته شده است. تحلیلگران معتقدند که این حجم از سرمایه‌گذاری می‌تواند اتحادیه اروپا را به سمت یک ساختار فدرالیزه سوق دهد که در آن امنیت قاره‌ای به جای اتکای کامل به قدرت‌های خارجی، بر پایه همکاری‌های داخلی و انسجام (Cohesion) بنا شده باشد.
در دنیای امروز، تهدیدات امنیتی و تغییرات سیاسی در ایالات متحده، اروپا را مجبور کرده است تا در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی (AI) و انرژی، به دنبال خودکفایی باشد. ایجاد برنامه‌های دیجیتال متمرکز برای افزایش رقابت‌پذیری، اکنون بیش از هر زمان دیگری برای تعیین سرنوشت استراتژیک اروپا حیاتی است.
چالش‌های داخلی و موانع سیاسی
با وجود این چشم‌انداز، مسیر تصویب چنین بودجه‌ای هموار نیست. جریان‌های اروپا-شکاک (Euroskeptic) در پارلمان و کشورهای عضو، نسبت به واگذاری قدرت بیشتر به بروکسل و هزینه کردن مالیات‌های ملی در سیاست‌های فوق‌ملی ابراز تردید می‌کنند. با این حال، فشار تهدیدات امنیتی در شرق اروپا و نیاز به مدرن‌سازی زیرساخت‌های دفاعی، ممکن است حتی سخت‌گیرترین کشورهای عضو را به پذیرش این بودجه استراتژیک ترغیب کند.
