شرکت گوگل اولین ماهواره مرکز داده خود با نام Suncatcher را به فضا فرستاد تا امکان استقرار زیرساخت‌های پردازشی در مدار زمین را مورد آزمایش قرار دهد. هدف اصلی این پروژه، بررسی میزان تاب‌آوری واحدهای پردازش تنسور (TPUs) در برابر فشارات پرتاب و محیط سخت فضایی است.
چالش‌های اقتصادی و لجستیکی
در گزارش پژوهشی گوگل با عنوان «به سوی طراحی سیستم زیرساختی AI مقیاس‌پذیر در فضا»، اشاره شده است که توجیه اقتصادی مراکز داده مداری زمانی محقق می‌شود که هزینه پرتاب به کمتر از 200 دلار به ازای هر کیلوگرم برسد. گوگل با تحلیل داده‌های SpaceX، معتقد است اگر روند کاهش هزینه‌ها و استفاده مجدد از موشک‌های Starship ادامه یابد، دستیابی به این رقم در آینده محتمل است.
موانع فنی و تکنولوژیک
با وجود پیشرفت در هزینه‌های پرتاب، گوگل اذعان دارد که بسیاری از فناوری‌های مورد نیاز هنوز در سطح تئوری هستند. برخی از چالش‌های کلیدی عبارتند از:
- شبکه‌سازی (Networking): فناوری‌های فعلی برای اتصال چندین ماهواره و تبدیل آن‌ها به یک کلاستر (Cluster) پردازشی مناسب نیستند و نیاز به طراحی‌های جدید برای پروازهای نزدیک و هماهنگ دارند.
- طراحی سخت‌افزاری: نیاز به گذار از طراحی‌های سنتی به سمت سیستم‌های یکپارچه (SoC) که در آن پردازش، رادیاتورهای حرارتی و پنل‌های خورشیدی در یک ساختار ادغام شوند.
- ارتباطات زمین-فضا: برقراری ارتباطات نوری (Optical Communications) پایدار برای انتقال داده‌های حجیم، به دلیل تلاطم‌های جوی و خطاهای حرکتی با سرعت بالا، همچنان یک چالش جدی است.
در نهایت، محققان گوگل نتیجه گرفتند که تحقق رویای مراکز داده در مدار نیازمند پژوهش‌های مستمر و دستیابی به چندین نقطه عطف فنی در آینده است تا بتواند با هزینه‌های عملیاتی مراکز داده روی زمین رقابت کند.
