گزارشهای اخیر نشاندهنده تشدید فعالیتهای روسیه در قالب یک استراتژی جنگ ترکیبی (Hybrid Warfare) و نامتقارن علیه کشورهای اروپایی است. این عملیاتها که در هر دو فضای مجازی و فیزیکی رخ میدهند، بهویژه کشورهایی را هدف قرار دادهاند که حمایتهای مادی از اوکراین به عمل میآورند.
استراتژی جنگ نسل جدید (NGW)
بر اساس تحلیلهای گروه Insikt از شرکت Recorded Future، روسیه از رویکردی استفاده میکند که هدف آن فراتر از یک تهاجم نظامی مستقیم است. این تاکتیکها شامل عملیاتهای روانشناختی، تخریب زیرساختهای حیاتی (Critical Infrastructure) و ایجاد ترس در میان دولتها و شهروندان است. این مدل عملیاتی تحت عنوان «جنگ نسل جدید» (New Generation Warfare یا NGW) شناخته میشود که در آن اجزای مختلف حمله بهصورت مستقل اما در راستای یک هدف کلی عمل میکنند.
الگوهای حمله و اهداف کلیدی
- حملات به زیرساختهای آبی و انرژی: شناسایی حملاتی به سیستمهای آب و فاضلاب در نروژ و لهستان که هدف آنها ایجاد واکنشهای شدید اجتماعی از طریق اختلال در خدمات ضروری است.
- عملیات نفوذ و دیساینفورمیشن: استفاده از شبکههایی مانند CopyCop برای جعل هویت رسانههای ملی و اروپایی و انتشار پروپاگاندا با استفاده از متن و صدای تولید شده توسط هوش مصنوعی (AI-generated).
- تجاوزات فیزیکی و پهپادی: نقض حریم هوایی اعضای NATO در استونی و شناسایی پهپادهای روسی در نزدیکی پروژههای گاز ساحلی رومانی در دریای سیاه برای آزمایش پروتکلهای پاسخ دریایی.
- تخریب زیرساختهای لجستیکی: تلاش برای آسیب رساندن به زیرساختهای حمل و نقل در فرودگاههای آلمان و حملات سایبری هماهنگ علیه زیرساختهای عمومی نروژ.
ارزیابی ریسک برای سازمانها
کارشناسان معتقدند معیار اصلی برای ارزیابی ریسک هدف قرار گرفتن توسط روسیه، میزان نزدیکی سازمان به زنجیره تامین یا حمایتهای مادی از تلاشهای جنگی اوکراین است. علاوه بر زیرساختهای حیاتی، شرکتهای لجستیکی و تولیدکنندگان قطعات تخصصی (مانند تجهیزات تعمیر کابلهای زیردریایی و سیستمهای ناوبری دریایی) در معرض ریسک بالایی قرار دارند.
پیشبینیهای آتی و توصیههای امنیتی
تحلیلگران پیشبینی میکنند که در دو سال آینده، این تاکتیکهای پراکنده به یک کمپین NGW تمامعیار تبدیل شوند که در آن حملات سایبری-فیزیکی با Deepfake و تخریب دادهها ترکیب خواهند شد. در حوزه فنی، عملیاتهای سایبری روسیه بر نفوذ از طریق Firewallهای متصل به اینترنت، VPNها، سرویسهای ایمیل و پورتالهای وب تمرکز دارند. برای مقابله با این تهدیدات، استفاده از احراز هویت چندعاملی (MFA) مقاوم در برابر فیشینگ (Phishing-resistant) بهشدت توصیه میشود.