دولت ژاپن در حال اجرای گسترده‌ترین بازنگری در قابلیت‌های جمع‌آوری و تحلیل اطلاعاتی خود از سال ۱۹۴۵ است. هدف نهایی این استراتژی، ایجاد یک سازمان اطلاعاتی متمرکز تا سال ۲۰۲۸ است که مشابه سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا (CIA) عمل کند.
تمرکز بر عملیات HUMINT و نفوذ انسانی
در حالی که توکیو در زمینه‌های Technical Collection به‌ویژه در حوزه اطلاعات سیگنالی (SIGINT) و اطلاعات جغرافیایی (GEOINT) تخصص بالایی دارد، اما همواره با کمبود قابلیت‌های عملیاتی در حوزه اطلاعات انسانی (HUMINT) روبرو بوده است. هدف از ایجاد این سازمان جدید، اعزام ماموران برای نفوذ در دولت‌ها و سازمان‌های خارجی است تا بتوانند برنامه‌ها و نیاتی را کشف کنند که ماهواره‌ها یا شنودهای الکترونیکی قادر به شناسایی آن‌ها نیستند.
ساختار جدید مدیریت اطلاعات در ژاپن
برای دستیابی به این هدف، ژاپن دو رکن اصلی را در معماری اطلاعاتی خود ایجاد کرده است:
- شورای ملی اطلاعات (National Intelligence Council): به عنوان «برج کنترل» عمل کرده و وظیفه مدیریت و تکلیف‌گذاری به تمامی بخش‌های اطلاعاتی دولت را بر عهده دارد.
- دفتر ملی اطلاعات (NIB): جایگزین سازمان‌های قدیمی شده و وظیفه هماهنگی در جمع‌آوری داده‌ها و تولید تحلیل‌های جامع (All-source analysis) برای رهبران ملی را بر عهده دارد.
هدف استراتژیک: ادغام در شبکه Five Eyes
یکی از اهداف کلیدی توکیو، نزدیک شدن به شبکه اطلاعاتی Five Eyes (شامل آمریکا، انگلیس، استرالیا، کانادا و نیوزیلند) است. برای این منظور، ژاپن علاوه بر تقویت قابلیت‌های HUMINT، سیستم‌های سخت‌گیرانه‌ای برای Clearance (بررسی صلاحیت امنیتی) و حفاظت از اسرار دولتی ایجاد کرده است تا اعتماد شرکای غربی را برای تبادل اطلاعات حساس جلب کند.
چالش‌های پیش رو
با وجود پیشرفت‌های ساختاری، ایجاد یک سازمان اطلاعاتی کارآمد با چالش‌های جدی روبروست. ژاپن باید بتواند ماموران عملیاتی (Case Officers) را آموزش دهد، پوشش‌های عملیاتی (Cover) متقاعدکننده ایجاد کند و چارچوب‌های قانونی برای پرداخت به جاسوسان یا استفاده از هویت‌های جعلی در خارج از کشور تدوین نماید.
