استقرار دستیارهای شخصی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI Agents) با همان چالش‌هایی پیش می‌رود که انتظار می‌رفت؛ برخی سازمان‌ها در حال مسدود کردن این ابزارها هستند، اما در عین حال، دنیای تکنولوژی مسحور قابلیت‌های این سرویس‌ها شده است. اکنون غول‌های فناوری بر این باورند که هر فرد به یک دستیار شخصی نیاز دارد و این موضوع منجر به پدیده‌ای شده است که می‌توان آن را Bring Your Own Agent (BYOA) نامید.
گذار از BYOD به BYOA: ریسکی فراتر از سخت‌افزار
مقایسه این روند با مدل Bring Your Own Device (BYOD) بدیهی است، اما BYOA چالش‌های بسیار پیچیده‌تری را ایجاد می‌کند. در BYOD، ما با دستگاه‌های ناامن داشتیم که حاوی داده‌های شرکت بودند، اما در مدل BYOA، ما با مدل‌های هوش مصنوعی سر و کار داریم که به نام کارکنان و در سیستم‌های سازمانی Action انجام می‌دهند.
این مسئله در درجه اول یک چالش مدیریتی در حوزه هویت (Identity) است. در بدترین حالت، این عامل‌ها (Agents) از هویت‌های کاربر بدون نظارت، با دسترسی‌های محدودنشده و بدون مکانیسم Offboarding (خروج از سازمان) استفاده می‌کنند. همچنین احتمال حضور عامل‌هایی وجود دارد که تظاهر به employee بودن می‌کنند یا دارای هویت‌هایی هستند که مالک آن‌ها به راحتی قابل شناسایی نیست.
تفاوت در نقطه کنترل
تفاوت اصلی BYOA با BYOD در محل نقطه کنترل (Control Point) است. در BYOD، واحد IT یک دستگاه برای ثبت (Enroll) داشت، اما یک AI Agent شخصی چیزی نیست که بتوان آن را ثبت کرد؛ زیرا این ابزارها یا در سرورهای Vendor اجرا می‌شوند یا در محیط کاربر ادغام شده‌اند و احتمالاً همین حالا بدون اطلاع سازمان در سیستم‌های شما فعال هستند.
بررسی عامل‌های AI موجود در بازار
- OpenAI Dots: این ابزار با رویکرد سازمانی طراحی شده و از طریق Agent 365 و کانکتورهای ChatGPT مستقر می‌شود.
- xAI GrokBot: از طریق Cursor در دسترس توسعه‌دهندگان قرار گرفته و تمایل دارد بدون استفاده از APIهای استاندارد و از طریق یک کامپیوتر مجازی (Virtual Computer) به ابزارها متصل شود.
- Meta Muse: یک ابزار کاربر-محور است که به سرعت در حال رشد است و کانکتورهایی برای Slack و Vercel ارائه داده است.
- Instinct: یک استارتاپ با بودجه بالا که از طریق اپلیکیشن‌های متنی کار می‌کند و به دلیل سیاست‌های حریم خصوصی جنجال‌برانگیز شناخته شده است.
- OpenClaw: یک عامل Open-source که روی ماشین کاربر اجرا می‌شود و در حال حرکت به سمت قابلیت‌های Multiplayer برای مدیریت چندین کاربر روی یک بات است.
راهکار مقابله: مدیریت هویت به عنوان لایه کنترلی
بسیاری از Vendorها در حال افزودن کنترل‌های مدیریتی برای استقرارهای سازمانی هستند، اما این کنترل‌ها برای Agentهای شخصی (Personal Agents) کاربرد ندارند زیرا این ابزارها در کنسول مدیریت سازمان ظاهر نمی‌شوند. راهکار بهینه این است که با این Agentها به عنوان یک External Entity (موجودیت خارجی) برخورد شود.
اگر عامل AI در Cloud تامین‌کننده اجرا شود، توکن‌های نشست (Session Tokens) سازمانی روی کامپیوتر شخص ثالث قرار می‌گیرند. اگر عامل به صورت Local روی لپ‌تاپ اجرا شود، اعتبارنامه‌ها (Credentials) محلی می‌مانند اما تفکیکی بین رفتار کاربر واقعی و رفتار Agent وجود نخواهد داشت.
در نهایت، هدف باید این باشد که کارکنان از مزایای دستیارهای شخصی بهره‌مند شوند، اما سازمان از طریق مدیریت هویت (Identity)، دامنه دسترسی آن‌ها را کنترل کند. برای دستیابی به این هدف، سازمان‌ها باید بتوانند تشخیص دهند که آیا یک درخواست توسط کاربر ارسال شده یا توسط Agent او، و همچنین مکانیسمی برای جداسازی دانش (Knowledge Compartmentalization) ایجاد کنند تا در زمان Offboarding کاربر، Agent او نیز دسترسی به داده‌ها را از دست بدهد.
