گوگل از یک تدبیر امنیتی جدید در اندروید ۱۷ خبر داد که دسترسی به سرویسهای دسترسیپذیری (Accessibility Services) را تنها به اپلیکیشنهای تأیید شدهای که در دسته Accessibility Tools قرار دارند، محدود میکند. این قابلیت زمانی فعال میشود که کاربر تنظیمات Advanced Protection را فعال کرده باشد.
مسدود کردن مسیرهای حمله رایج
بسیاری از اپلیکیشنهای مخرب اندرویدی از APIهای مربوط به سرویسهای دسترسیپذیری به عنوان کانال اصلی برای سرایت بدافزارها و کلاهبرداریهای مالی استفاده میکنند. گوگل اعلام کرد که این اقدام باعث مسدود شدن یکی از اصلیترین مسیرهای حمله (Attack Pathway) خواهد شد. قابلیت Advanced Protection یک تنظیم امنیتی است که تمامی ویژگیهای حفاظتی اندروید را برای ایمنسازی دستگاه در برابر تهدیدات احتمالی فعال میکند.
چرا AccessibilityService هدف مهاجمان است؟
رابط AccessibilityService API یک چارچوب قدرتمند است که به اپلیکیشنها اجازه میدهد در پسزمینه اجرا شوند، رویدادهای رابط کاربری (UI Events) را رهگیری کنند و از طرف کاربر با سایر اپلیکیشنها تعامل داشته باشند. اگرچه هدف اصلی این سرویس کمک به کاربران دارای معلولیت (مانند صفحهخوانها یا سیستمهای کنترل صوتی) است، اما دسترسیهای ویژهی آن توسط تروجانهای بانکی و جاسوسافزارها (Spyware) برای استخراج دادههای حساس و اجرای اقدامات مخرب بدون نیاز به دسترسی Root مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.
در واقع، زمانی که کاربر از طریق مهندسی اجتماعی (Social Engineering) فریب داده شود تا این سرویس را فعال کند، بدافزار میتواند ویژگیهای کمکی را به سلاحهای سایبری تبدیل کرده و کارهای زیر را انجام دهد:
- انجام تراکنشهای مالی جعلی از طریق اپلیکیشنهای بانکی نصب شده.
- ثبت ضربات روی کیبورد (Keystroke Logging).
- نمایش صفحات ورود (Login Screens) جعلی روی اپلیکیشنهای قانونی.
- کسب مجوزهای حساس اضافی به صورت برنامهریزی شده.
قابلیتهای جدید برای توسعهدهندگان و کاربران
گوگل تأکید کرد که به دلیل تعامل مستقیم این سرویسها با صفحه نمایش، عوامل تهدید میتوانند از آنها برای خواندن دادههای حساس، نصب بدافزار یا جلوگیری از حذف اپلیکیشنهای مخرب استفاده کنند. در اندروید ۱۷، توسعهدهندگان میتوانند از فعال شدن Advanced Protection مطلع شوند تا ویژگیهای متناسب با این گروه از کاربران را فعال کنند. همچنین کاربران میتوانند از طریق تنظیمات Advanced Protection، قابلیت Intrusion Logging را برای تحلیلهای جرمشناسی دیجیتال (Forensics) فعال نمایند.